Kontrol Belgesi Nedir? Sağlık Bakanlığı ve İŞGÜM Kontrol Belgesi Farkı
ActeCo İlaç ve Medikal Danışmanlık · Güncelleme:
Kontrol belgesi, bir ürünün ithalatından önce ilgili bakanlığın ürünü denetleyip gümrükte serbest dolaşıma girmesine izin verdiğini gösteren belgedir. İlaç, kimyasal ve sağlık ürünlerinde iki ayrı kontrol belgesi karşımıza çıkar: Sağlık Bakanlığı (TİTCK) denetimindeki ürünler için TİTCK’nın, iş sağlığı ve güvenliği yönünden denetlenen kimyasallar için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı İŞGÜM’ün düzenlediği belge. Hangisinin gerektiği ürünün GTİP’ine ve ilgili ithalat tebliğine göre belirlenir.
Kontrol belgesi ne işe yarar?
Türkiye’de bazı ürünlerin ithalatı, her yıl yayımlanan ithalat denetimi tebliğleriyle ilgili bakanlığın kontrolüne bağlanır. Bu ürünler gümrükte serbest dolaşıma girmeden önce, denetimden sorumlu kurumun “uygundur” onayını gösteren kontrol belgesini almak zorundadır. Belge alınmadan gelen ürün gümrükte bekler; bu da ardiye, gecikme ve sözleşme cezası demektir.
Sağlık Bakanlığı (TİTCK) kontrol belgesi
TİTCK’nın denetim alanındaki bazı ürünlerin ithalatında kontrol belgesi istenir. En sık karşılaşılan örnek, uyuşturucu ve psikotrop madde yapımında kullanılabilen kimyasallardır (prekürsörler): bu maddelerde ithalat permisiyle birlikte kontrol belgesi süreci yürür. Ürünün ilgili tebliğin hangi ekinde yer aldığı, istenen izin türünü (kontrol belgesi, uygunluk yazısı veya özel izin) belirler.
- Ürünün GTİP’i ve tebliğ ekindeki yeri tespit edilir.
- Başvuru dilekçesi, kontrol belgesi formu ve ürünün teknik belgeleri (analiz sertifikası, güvenlik bilgi formu, fatura/proforma) hazırlanır.
- Gerekiyorsa gümrük sonrası numune alma ve analiz süreci takip edilir.
- Özel izne tabi maddelerde permi ve yurt içi kayıt belgesi süreçleri birlikte planlanır.
İŞGÜM kontrol belgesi
İŞGÜM (İş Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü), Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlıdır ve iş sağlığı ve güvenliği açısından denetlenen bazı kimyasalların ithalatı için kontrol belgesi düzenler. Başvurular elektronik olarak alınır; İŞGÜM’ün yeni Kontrol Belgesi Sistemi 17.06.2025’te kullanıma açılmış ve kullanıcı kılavuzu yayımlanmıştır.
İŞGÜM, başvuruda yanlış GTİP girilmesi hâlinde ücret iadesi yapılmadığını duyurmaktadır. GTİP’i başvurudan önce gümrük müşaviriniz ve tebliğ ekiyle birlikte kontrol edin.
Hangi kontrol belgesi gerekir? Hızlı ayrım
- Ürün ilaç hammaddesi, prekürsör kimyasal veya TİTCK’nın denetlediği bir sağlık ürünü mü? → TİTCK süreci.
- Ürün, işyerinde kullanılan ve iş sağlığı yönünden kısıtlanan bir kimyasal mı? → İŞGÜM süreci.
- Ürün tıbbi cihaz mı? → Tıbbi cihazların ithalat denetimi Ticaret Bakanlığı’nın tebliği kapsamında TAREKS üzerinden ve risk analizine göre yapılır; ayrıca ÜTS kaydı gerekir.
- Aynı ürün birden fazla tebliğe girebilir. Her biri için ayrı onay gerekebilir.
Sık yapılan hatalar
- Ürün yola çıktıktan sonra başvuru yapmak: belge süresi boyunca ürün gümrükte bekler.
- Yanlış veya eksik GTİP ile başvurmak.
- Faturadaki ürün adı, miktar ve üretici bilgisinin başvuruyla uyuşmaması.
- Analiz sertifikası veya güvenlik bilgi formunun eski tarihli ya da farklı seriye ait olması.
İŞGÜM – Kontrol Belgesi Ticaret Bakanlığı – İthalatta denetimi gerçekleştirilen ürün grupları
ActeCo, ürününüzün hangi kontrol belgesine tabi olduğunu sevkiyattan önce belirler, başvuru dosyasını hazırlar ve belge çıkana kadar süreci takip eder.
Sık sorulan sorular
Kontrol belgesi kim tarafından verilir?
Ürünün denetiminden sorumlu kurum verir. Sağlık Bakanlığı denetimindeki ürünlerde TİTCK, iş sağlığı ve güvenliği yönünden denetlenen kimyasallarda ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı İŞGÜM düzenler.
İŞGÜM kontrol belgesi başvurusu nereden yapılır?
İŞGÜM’ün elektronik Kontrol Belgesi Sistemi üzerinden yapılır. Yeni sistem 17.06.2025’te açılmıştır; kullanıcı kılavuzu İŞGÜM’ün kontrol belgesi sayfasında yer alır.
Yanlış GTİP ile yapılan başvurunun ücreti iade edilir mi?
İŞGÜM, yanlış GTİP girilen başvurularda ücret iadesi yapılmadığını duyurmaktadır. GTİP başvurudan önce doğrulanmalıdır.
Kontrol belgesi ürün gelmeden alınabilir mi?
Evet ve önerilen de budur. Başvuruyu sevkiyattan önce yapmak, ürünün gümrükte beklemesini ve ardiye masrafını önler.
Bu süreci sizin yerinize yürütelim
Başvurunuzun hangi aşamada olduğunu anlatın; eksikleri ve izlenecek yolu birlikte belirleyelim.