İçeriğe geç
ActeCo

Tıbbi Cihaz Sınıfları: Sınıf I, IIa, IIb ve III Nasıl Belirlenir?

ActeCo İlaç ve Medikal Danışmanlık · Güncelleme:

Tıbbi cihazlar risk düzeyine göre sınıf I, IIa, IIb ve III olarak dört sınıfa ayrılır; sınıf yükseldikçe uygunluk değerlendirmesi ağırlaşır. Sınıf, Türkiye’de AB MDR (2017/745) ile uyumlu Tıbbi Cihaz Yönetmeliği’nin Ek VIII’indeki kurallara göre; cihazın kullanım amacı, vücutla temas süresi, invazivliği ve aktif olup olmamasına bakılarak üretici tarafından belirlenir. Steril olmayan, ölçüm fonksiyonu bulunmayan ve tekrar kullanılabilir cerrahi alet olmayan sınıf I cihazlar dışında onaylanmış kuruluş gerekir.

Sınıflandırmayı belirleyen ölçütler

  • Kullanım süresi: geçici (60 dakikadan az), kısa süreli (60 dakika–30 gün), uzun süreli (30 günden fazla).
  • İnvazivlik: invaziv olmayan, vücut deliklerinden invaziv, cerrahi olarak invaziv, implante edilebilir.
  • Aktif cihaz olup olmadığı: enerji kaynağına bağlı çalışan cihazlar ve yazılımlar.
  • Temas edilen bölge: özellikle merkezi dolaşım sistemi ve merkezi sinir sistemiyle temas sınıfı yükseltir.
  • Özel kurallar: ilaç içeren cihazlar, hayvansal veya insan kaynaklı doku içerenler, nanomateryaller ve yazılım için ayrı kurallar.

Sınıflar ve örnekler

  • Sınıf I (düşük risk): steril olmayan gazlı bez, tekerlekli sandalye, muayene eldiveni. Alt türleri: Is (steril), Im (ölçüm fonksiyonlu), Ir (tekrar kullanılabilir cerrahi alet).
  • Sınıf IIa (orta-düşük risk): işitme cihazı, kısa süreli kullanılan kateterler, diş dolgu malzemeleri.
  • Sınıf IIb (orta-yüksek risk): ventilatör, infüzyon pompası, uzun süreli kontakt lens dezenfektan solüsyonları, bazı implantlar.
  • Sınıf III (yüksek risk): kalp kapakçığı, koroner stent, meme implantı, ilaç salınımlı stentler.

Örnekler yol göstericidir. Aynı ürün türü, kullanım amacı ve temas süresine göre farklı sınıfa girebilir. Kesin sınıf, cihazın kendi kullanım amacına Ek VIII kuralları tek tek uygulanarak belirlenir; birden fazla kural uygulanıyorsa en yüksek sınıf geçerlidir.

Sınıf neyi değiştirir?

  • Uygunluk değerlendirme yolu: sınıf I’in çoğunda üretici kendi beyanıyla CE işareti koyar; Is/Im/Ir ve üst sınıflarda onaylanmış kuruluş denetimi gerekir.
  • Teknik dosya ve klinik değerlendirme derinliği: sınıf III ve implante edilebilir cihazlarda klinik araştırma ihtiyacı artar.
  • Piyasaya arz sonrası gözetim: sınıf IIa ve üstünde periyodik güvenlilik güncelleme raporu (PSUR), sınıf III ve implantlarda güvenlilik ve klinik performans özeti (SSCP) hazırlanır.
  • ÜTS kaydı ve UDI: ürün kaydında sınıf bilgisi girilir; belge ve etiket gereklilikleri sınıfa göre değişir.

İn vitro tanı (IVD) cihazları

İn vitro tanı cihazları ayrı bir yönetmeliğe tabidir ve AB IVDR (2017/746) ile uyumlu olarak A, B, C ve D sınıflarına ayrılır. Sınıflandırma kuralları tıbbi cihazlardan farklıdır; kendi kendine test cihazları ve kan grubu, enfeksiyon taramasına yönelik testler daha yüksek sınıflara girer.

Rehber: Tıbbi cihaz mevzuatı Rehber: ÜTS kaydı nasıl yapılır? Duyuru: EUDAMED SS(C)P – MDCG 2026-4

ActeCo, cihazınızın sınıfını Ek VIII kurallarına göre gerekçeli olarak belirler, buna uygun teknik dosyayı hazırlar ve ÜTS kaydını tamamlar.

Sık sorulan sorular

Tıbbi cihaz sınıfını kim belirler?

Sınıfı üretici, Tıbbi Cihaz Yönetmeliği Ek VIII’deki kuralları cihazın kullanım amacına uygulayarak belirler. Onaylanmış kuruluş ve TİTCK bu sınıflandırmayı değerlendirme sırasında kontrol eder.

Sınıf I tıbbi cihaz için onaylanmış kuruluş gerekir mi?

Steril olmayan, ölçüm fonksiyonu bulunmayan ve tekrar kullanılabilir cerrahi alet olmayan sınıf I cihazlarda gerekmez. Is, Im ve Ir cihazlarda ilgili yön için onaylanmış kuruluş gerekir.

Kaç tane tıbbi cihaz sınıflandırma kuralı var?

AB MDR ve Türkiye’deki Tıbbi Cihaz Yönetmeliği Ek VIII’de 22 sınıflandırma kuralı bulunur.

Yazılım tıbbi cihaz olabilir mi?

Evet. Tanı veya tedavi kararı için bilgi sağlayan ya da fizyolojik süreçleri izleyen yazılımlar tıbbi cihaz sayılabilir ve MDR’deki yazılım kuralına göre sınıflandırılır.

Bu süreci sizin yerinize yürütelim

Başvurunuzun hangi aşamada olduğunu anlatın; eksikleri ve izlenecek yolu birlikte belirleyelim.